มาทำความรู้จักกับ กกต. กันหน่อย

Back to คนมีสาระ

มาทำความรู้จักกับ กกต. กันหน่อย

มาทำความรู้จักกับ #กกต. กันหน่อย

คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือที่เรามักจะคุ้นเคยกับการเรียกชื่อย่อว่า “กกต.” นั้นเป็นองค์กรอิสระที่ถูกก่อตั้งขึ้นเพื่อให้เป็นกลไกหนึ่งในการปฏิรูปการเมือง โดยมีเป้าหมายหลักคือการทำให้การเลือกตั้งซึ่งถือเป็นประตูบานแรกของการเข้าสู่อำนาจรัฐเป็นไปด้วยความสุจริตและเที่ยงธรรม
เมื่อ กกต. มีความสำคัญมากขนาดนี้ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 จึงกำหนดให้ กกต. ประกอบไปด้วยคณะกรรมการ จำนวน 7 คน ซึ่งจะต้องคัดสรรจาก

(1) ผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญในสาขาวิชาการต่างๆ ที่จะยังประโยชน์แก่การบริหารและจัดการการเลือกตั้ง และมีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ จำนวน 5 คน และ

(2) ผู้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์ด้านกฎหมาย และเคยดํารงตําแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีผู้พิพากษา หรือตําแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีอัยการมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี ซึ่งได้รับการคัดเลือกจากที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา อีกจํานวน 2 คน
ที่สำคัญ ในกรณีของ กกต. ห้าท่านที่คัดสรรจากผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญในสาขาวิชาการต่างๆ นั้น ผู้ผ่านการคัดเลือกต้องเป็นผู้มีประสบการณ์การทำงานในตำแหน่งสำคัญๆ เช่น

• ต้องรับราชการหรือเคยรับราชการในตําแหน่งไม่ต่ำกว่าอธิบดีหรือหัวหน้าส่วนราชการที่เทียบเท่ามาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี

• ดํารงตําแหน่งหรือเคยดํารงตําแหน่งศาสตราจารย์ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทยมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี และยังมีผลงานทางวิชาการเป็นที่ประจักษ์ หรือ

• เป็นผู้ทํางาน หรือเคยทํางานในภาคประชาสังคมมาแล้วเป็นเวลาไม่น้อยกว่ายี่สิบปี เป็นต้น กล่าวได้ว่า ผู้ที่จะเข้ามาเป็น กกต. ได้ต้องมีทั้งคุณวุฒิ คุณธรรม และคุณงามความดีที่สูงยิ่งเลยทีเดียว
เหตุที่ กกต. ต้องมีคุณสมบัติสูงก็เนื่องมาจาก กกต. มีหน้าที่และอำนาจที่สำคัญหลายประการ อาทิ
– การจัดหรือดําเนินการให้มีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) การเลือกสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น และการออกเสียงประชามติ
– การสั่งระงับการใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้สมัครรับเลือกตั้งหรือผู้สมัครรับเลือกเป็น ส.ว. ไว้เป็นการชั่วคราวเป็นระยะเวลาไม่เกินหนึ่งปี เมื่อมีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าผู้นั้นกระทําการหรือรู้เห็นกับการกระทําของบุคคลอื่น ที่มีลักษณะเป็นการทุจริต หรือทําให้การเลือกตั้งหรือการเลือกมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม
– การดูแลการดําเนินงานของพรรคการเมืองให้เป็นไปตามกฎหมาย
ปัจจุบัน เรากำลังจะมี กกต. ชุดใหม่ตามคุณสมบัติใหม่ที่กำหนดในรัฐธรรมนูญ น่าสนใจและน่าติดตามว่า กกต. ยุคใหม่จะปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างอิสระ เป็นกลาง และยุติธรรมกับทุกฝ่ายได้สมกับเจตนารมณ์และความคาดหวังของประชาชนหรือไม่

โดย ดร.สติธร ธนานิธิโชติ
นักวิชาการผู้ชำนาญการ
สำนักวิจัยและพัฒนา
สถาบันพระปกเกล้า

Back to คนมีสาระ